Fahrenheit 451

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
RomanRoman
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Ray Bradbury
Uitgeverij: 
Lebowski Publishers, 2017
ISBN: 
978 90 488 3996 4

‘Het is alarmerend om te zien hoezeer onze wereld begint te lijken op de wereld die Bradbury al in 1953 op papier zette.’ Aldus een recensent in The New York Times. ‘Fahrenheit 451’ mag gerekend worden tot de klassieke dystopieën. Alhoewel het geschetste doemscenario weliswaar (nog) niet is uitgekomen, begint de werkelijkheid inderdaad toch ongemakkelijk dichtbij te komen.

In dit boek worden in een geavanceerde toekomst in de Verenigde Staten bijna alle boeken verboden. Ze worden beschouwd als gevaarlijk voor het menselijk geluk. Het ‘denkwerk’ dat ze veroorzaken brengt de ‘hoofden’ van de mensen in de war zodat ze ongelukkig worden. De enige remedie tegen al die verwarring is plezier maken.

Om boeken definitief te bannen, worden brandweermannen ingezet. Hoofdpersonage Guy Montag is zelf brandweerman, maar twijfelt sterk over de dingen waarmee hij bezig is. Binnen een korte tijdsspanne doen zich enkele gebeurtenissen voor waardoor hij zijn werk gaat verafschuwen.

Hij ziet hoe de mensen die alleen maar naar de radio luisteren en televisie kijken (zoals zijn vrouw), afgestompt raken, terwijl dat allesbehalve het geval is bij degenen die lezen. Hij slaagt er echter niet in zijn nieuwe overtuiging geheim te houden en wekt de achterdocht op van zijn commandant Beatty. Die is heilig overtuigd van het nut van boekverbrandingen. Wanneer hij ontmaskerd wordt, moet hij vluchten voor zijn leven.

Het is ronduit verbazend hoe Bradbury een aantal ontwikkelingen op mediagebied heeft kunnen voorspellen. Zo is er het veelvuldig gebruik van “oortjes”. Maar het meest opvallend is toch wel het ontstaan van interactieve media. De vorm verschilt uiteraard van het internet dat wij nu kennen, maar het principe erachter is verbluffend raak.

Dat Bradbury dit boek in 1953 schreef, is waarschijnlijk geen toeval. Boekverbrandingen waren op dat moment in de Verenigde Staten immers dagelijkse kost vanwege de Commissie McCarthy. Sinds  1953 is de amusementsindustrie in de VS ook geëxplodeerd. De huidige president is (helaas) in dat Amerika opgegroeid en groot geworden. Boeiend ook vind ik de opvallende tweespalt tussen heel uitgesproken sympathieke personages (Montag, Faber, Clarisse) en bijzonder antipathieke (Mildred, Beatty).

Toch is dit geen traditionele dystopische roman. Meestal worden dystopieën geschreven als waarschuwing tegen bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen. In ‘Fahrenheit 451’ is dat aanvankelijk ook wel het geval, maar naarmate het verhaal vordert, krijgt het meer en meer de vorm van een hartenkreet. Het wordt een hartstochtelijk pleidooi voor het bewaren en lezen van goede boeken, voor goed onderwijs en voor zelfontwikkeling.

Ray Bradbury (1920-2012) beheerste een scala aan genres - van sciencefiction tot speculatieve fictie en van horror tot coming-of-age. Hij schreef ook film- en televisiescripts.

Dit is volgens mij een klassieker die je moét gelezen hebben. Het thema is op dit moment actueler dan ooit en het is bovendien een ode aan de literatuur en de schoonheid van boeken.

 

Martine Messagie