Vergeten Vrouwen. Een tegendraadse kroniek van België.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Jan van den Berghe
Uitgeverij: 
Polis, 2016
ISBN: 
978 946310 139 4

In deze publicatie van journalist en royaltywatcher Jan van den Berghe werden de biografieën van een 70-tal Belgische vrouwen samengebracht die volgens de auteur ten onrechte de reguliere geschiedschrijving niet hebben gehaald omdat het registreren van historische feiten volgens de auteur tot voor kort uitsluitend een mannenzaak was. Daardoor verdwenen honderden vrouwen die een belangrijke rol hebben gespeeld tijdens de ontwikkelingsfase van het Koninkrijk België uit het collectieve geheugen, om uiteindelijk voorgoed te worden vergeten.                                                                                                                                             Met dit boek wil de auteur deze vrouwen uit de vergeetput halen en hen de glorie en eer teruggeven die ze verdienen. Dit is het eerste boek in onze contreien dat zoveel vrouwelijk talent door de eeuwen heen onder de aandacht van het grote publiek brengt.

Als bronnen voor zijn boek heeft de auteur zowel historische documenten en autobiografieën als dagboeken en brieven en eigentijdse getuigenissen verwerkt. Het accent ligt daarbij op Belgische vrouwen of vrouwen die geboren zijn op een plaats die na 1830 tot het grondgebied België is gaan behoren. Van den Berghe bouwde het boek op rond een aantal thema's zoals weldoensters, oorlogsheldinnen, avonturiersters, zakenvrouwen, academici, kunstenaressen in diverse disciplines, politica, ontdekkingsreizigsters, vakbondsvrouwen, revolutionairen, journalistes en vrouwen als mentor van een belangrijk man.
De auteur situeert de levensloop van deze vrouwen in een boeiende historische context waardoor hij een meerwaarde levert over wat tot heden over de geschiedenis van ons Belgenland werd gepubliceerd - want volgens de samensteller is de rol die vrouwen in onze geschiedenis hebben gespeeld totaal onderbelicht. Het gaat om vrouwen die stuk voor stuk “hun mannetje hebben gestaan”, die hun wereld hebben ontdekt, die het lot hebben getart en grenzen hebben verlegd.  

 
‘Vergeten vrouwen’ toont dus een heuse “verborgen geschiedenis” waarin mensen voor het voetlicht treden die mee hun tijd hebben bepaald, maar die om uiteenlopende redenen vergeten zijn. Al zijn er enkele uitzonderingen, zoals de dichteres Alice Nahon, de journaliste Maria Rosseels of de liberale senator Lucienne Michielsens die in de clinch ging met Kerk en Staat om de abortuswet door het parlement te krijgen, met het gekende incident waardoor koning Boudewijn enkele dagen moest aftreden. Ook de koninginnen Fabiola en Elisabeth en de prinsessen Astrid en Lilian Baels hebben de vergetelheid voorlopig overleefd.    

Dit kan niet gezegd worden over de Belgische katholieke prinses Christine de Alain die in brons vereeuwigd indrukwekkend prijkt op de Grote Markt van Doornik omdat ze het laatste bolwerk van het calvinisme in de Lage Landen met zoveel bravoure verdedigde dat de Spaanse belegeraars haar na de capitulatie een eresaluut brachten. Of over de feministe Emilie Claes die als ongehuwde moeder van twee kinderen en hoofdredactrice van de krant Vooruit met zoveel felheid opkwam voor de rechten van haar seksgenoten, dat zelfs haar medestanders er ongemakkelijk van werden. Maar ook bijvoorbeeld Berthe Heugde die als eerste vrouw Centraal-Afrika doorkruiste en die door Leopold II de erenaam Madame l`Africaine kreeg toegewezen en door de buitenlandse media van die tijd steevast de vrouwelijke Stanley werd genoemd, staat niet langer op het lijstje van bekende Belgen.
Hetzelfde lot is de oorlogsheldinnen Gabrielle Petit - die als spionne tijdens de Eerste Wereldoorlog symbool stond voor moed en vaderlandsliefde en dat met haar leven moest bekopen - en Andrée De Jong - de sleutelfiguur van Le Réseau Comète, de meest succesvolle ontsnappingsroute in het door nazi's bezette Europa – beschoren. Zelfs Hélène Durieux, de eerste Belgische vrouwelijke vliegenier, raakte in de vergetelheid…

Jan van den Berghe doet in dit naslagwerk al deze verwaarloosde vrouwen terug herleven via een vlot geschreven uitgespitte biografie, gebracht in een zwierige leesstijl. Hij onthult tussen de lijntjes door bovendien het mechanisme en de macht van de vrouwelijke geest. Hij verhaalt met verve het levenswerk van rebellen en kunstenaressen tot politieke pasionaria's, met onder meer verhalen over Isabelle Blume, Lucienne Michielsens, Lucie Dejardin, Rosa De Guchtenaere, Marie Popelin, Emilie Claeys, Isala Van Diest, Marthe Donas, Akarova, Anna Boch, Maria Beparelde, Vins Bove, Ricki Mayer, Juliette Folville, Marie Moke, Honorine De Schrijver, Johanna Courtmans-Berchmans, Maria Doolaeghe, Andrée de Jongh, Christine de Lalaing, Jeanne de Bellem, Isabella de Moerloose, Jean-Marie Artois, Barbe-Louise de Nettine, Christina van Sint-Truiden, Caroline Popp, Maria Rosseels, Germaine Van Parys en vele anderen.

Het boek bevat tevens een uitgebreide katern met authentieke foto’s van een rist vergeten vrouwen die vanaf nu wellicht wat méér herinnerd zullen worden. Voor wie het boek leest natuurlijk, wat ik alleen maar overtuigd kan aanraden.

 

Leo De Ley