Tranen en troost. Mijn dagelijkse belevenissen als vluchtelingenarts op Lampedusa.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Pietro Bartolo & Lidia Tilotta
Uitgeverij: 
The House of Books, 2017
ISBN: 
9789044352139

Lidia Tilotta, journaliste en werkzaam voor de Rai, verwoordt de getuigenissen van dokter Pietro Bartolo.  Hij is de zoon van een arme visser en runt in Lampedusa, zijn geboorte-eiland, de kliniek.
 
Dit zeer aangrijpend relaas – een opeenvolging van uiterst pakkende verhalen – begint heel toepasselijk met zijn ei zo na eigen schipbreuk als 16-jarige, tijdens een tochtje met de ‘Kennedy', het vaartuig van zijn vader.  Het zal hem voor altijd tekenen en vooral doen begrijpen wat het is om op zee te moeten vechten tegen de elementen en het noodlot.

Bijna als in een roman verhaalt hij in deze uitgave zijn levensverhaal van arme ongelukkige student op internaat,. zijn eerste liefde, zijn carrière. 
Maar daarna staat vooral zijn beschrijving van dat onooglijk klein maar mooi eilandje aan de zuidrand van Europa centraal.  Lampedusa wordt dan plotseling het middelpunt, en voor velen zelfs het eindpunt, van een vluchtelingencrisis waarmee Bartolo – nu volwassen –  als enige arts op het eiland wordt geconfronteerd. 

In 26 korte hoofdstukjes en soms bijna klinisch vertelt hij aan Lidia Tilotta de meest onwaarschijnlijke en gruwelijke situaties waar hij dagelijks voor komt te staan.
De honderden vluchtelingen met elk hun eigen verhaal krijgen hierbij “een gezicht” en soms een naam, voor zover dat nog mogelijk is.  Schipbreuken net voor de kust, gekapseisde wrakken en lek geslagen rubberboten vol zwaar toegetakelde lijken zijn voor Bartolo en zijn medewerkers een 24-uren job.

Zélf gaat hij bijna fysiek onderuit (aan een beroerte) en ook zijn gezin krijgt het hard te verduren.  Een lichtpuntje is de plotse mediabelangstelling nadat de later in 2017 Oscar-genomineerde documentairefilm 'Fuocoammare' de Gouden Beer wint op het filmfestival van Berlijn in 2016.  Hij is zo ongewild één van de hoofdpersonages. De film toont onverbloemd de noodsituatie op Lampedusa.

Wat me meest is bijgebleven zijn de beschrijving van een zonet bevallen dode moeder en de baby nog verbonden met de navelstreng, een jongeman met afgehakte penis, de met zware chemische brandwonden overdekte vrouwen (gevolg van de met zout water en benzine doordrenkte scheepsbodems). En uiteindelijk zijn sneer naar de collega-artsen ergens ver weg die doelbewust donororganen hebben verwijderd van jonge arme drommels zodat deze de dure overtocht konden betalen. 

Dit boek ‘zou’ iedere arts eigenlijk moeten lezen, maar ook iedereen die de ogen sluit of die – erger nog – de vluchtelingencrisis afwimpelt met clichés en  populisme.  Dit is één der grootste humanitaire rampen van de 21ste eeuw en dokter Bartolo staat (als held) vooraan!

 

Michel Ackaert