Red Europa!

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Ulrike Guérot
Uitgeverij: 
Atlas Contact, 2017
ISBN: 
978 90 450 34270

'Red Europa’ leest als één lange kritiek op de Europese Unie en haar instellingen.  Gelukkig is er op het einde van het verhaal toch nog hoop op redding.

Ulrike Guérot (°1964, Duitsland) studeerde politieke wetenschappen, geschiedenis en filosofie.  In 1995 promoveerde ze aan de Universiteit van Münster met een proefschrift over de Franse socialistische partij.  Guérot begint haar carrière in 1992 als assistente van de Duitse Europarlementariër Karl Lamers.  Ze houdt zich voornamelijk bezig met de verhoudingen tussen Duitsland en Frankrijk, de twee grootste leden van de dan nog jonge Europese Unie.  In 1994 schrijft ze mee aan het ‘Schäuble-Lamers’-plan, bekend als één van de basisteksten voor de Eurozone.  Vanaf dan zal ze twintig jaar lang in allerlei denktanks zitten die zich bezighouden met de Europese integratie.  Met haar jarenlange ervaring vraagt Guérot zich in 2013 voor het eerst openlijk af of de Europese integratie misschien geen doodlopende weg is ingeslagen.  Haar beredeneerde antwoord is eenvoudig: ‘Ja, Europa is failliet  en niet in staat om met oplossingen aan te komen’.  Ze zet in 2014 het ‘European Democracy Lab’ op met als kerngedachte: de oprichting van de Europese Republiek (naar het grondbeginsel ‘res publica’).  De bankencrisis, het Griekse failliet, de vluchtelingen en de brexit geven haar gelijk.

De auteur stelt dat Europa voldoende geïntegreerd is op economisch en monetair gebied, maar juist op politiek en vooral sociaal vlak is achtergebleven.  Haar oplossing: een republiek van Europese regio’s, waarin iedereen gelijk stemrecht heeft, iedereen met hetzelfde belastingsysteem te maken krijgt en iedereen dezelfde sociale rechten heeft.

‘Red Europa’ is haar poging om de schoonheid van het Europese project te herontdekken.  Zij stelt zich de Europese Republiek voor als één markt, één munteenheid en één democratie.  Een Europa met electorale, fiscale en juridische gelijkheid.

In het eerste deel van het boek gaat ze na waarom de Europese Unie niet voldoet aan fundamentele democratische rechten.  Zij is bijzonder goed geplaatst om van binnenuit de Europese structuren bloot te leggen en de tekortkomingen aan te wijzen.  Na 100 pagina’s gegronde kritiek op Europa stapt ze in het tweede deel over naar een radicale utopie.  Een nieuwe herordening zal noodzakelijk zijn.  Bovendien moet het begrip liberalisme weer verbonden worden met het algemeen belang. 
In haar utopie ziet ze een Europese Republiek en zijn de natiestaten verdwenen.  De soevereiniteit zit daardoor terug bij het volk.  De ‘res publica’ is voor haar van het allergrootste belang. 
In het derde, korte deel komt de Europese kunstgeschiedenis aan bod.  Verder vraagt ze zich hier af hoe de jeugd het Europees project zal ondersteunen.

Guérot vergelijkt de totstandkoming van haar utopie – de Europese Republiek – met de Franse Revolutie.  Er kan niet verder gebouwd en gesleuteld worden aan de Europese Unie, maar het bestel dient compleet te worden omvergeworpen.  De Europese idee dient te worden herschreven.  Ze weet beter dan wie ook dat dit veel weerstand zal oproepen en ziet haar droom dan ook niet voor 2045 verwezenlijkt.  Dit is misschien wel realistisch, maar dan wordt het hele opzet plots een zo ver van mijn bed gedoe.

‘Red Europa’ is een boeiend verhaal van de geschiedenis van de Europese Unie, vertelt door iemand die er steeds middenin stond.  Guérot slaagt erin het op een meeslepende manier te verwoorden.  Gelukkig geeft ze ons in het tweede deel ook de hoop mee dat er nog een toekomst voor Europa is weggelegd.  Niet enkel behoort Guérot tot de ingewijden van dit onderwerp, ze voegt ook nog eens 48 pagina’s noten toe met verwijzingen naar nog meer naslagwerken.

 

Paul Van Aelst