Migraties en interculturele toekomst. Essay.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Johan Leman
Uitgeverij: 
Garant, 2017
ISBN: 
9789044134995

Johan Leman is niet zomaar een schrijver, hij is een begrip. Zijn naam dook in de jaren ‘80 al op, als kabinetschef van de onvolprezen Paula D’hondt, Koninklijk Commissaris voor het Migrantenbeleid.

Na veldwerk doorheen het land heeft Mevrouw D’hondt een lijvig rapport geschreven met aanbevelingen voor een te volgen beleid, beter bekend als “Het rapport dat niemand las”, titel van het boek van Knack-journalist Patrick Martens. Het ligt voor de hand dat Johan Leman destijds Paula’s pen mee heeft vastgehouden. 

Het is niet verkeerd van de schrijver om er in het “Wat voorafging” op te wijzen dat ons continent tot de helft van de vorige eeuw voornamelijk E-migratie gekend heeft. Zo’n 50 miljoen Europeanen die naar “the lands of hope and glory” trokken, meestal uit pure armoede.

Pas in de jaren ’60 en ’70 kreeg België voor het eerst te maken met IN-migratie: Zuid-Europeanen, later Turken en Maghrebiens, uitgenodigd om bij ons te komen werken en na gedane arbeid weer terug naar huis te gaan.  ‘Gastarbeiders’ werden ze dan ook genoemd.

Intussen is de aard en vorm van immigratie drastisch veranderd. We onderscheiden oorlogsvluchtelingen, economische migranten, ontwikkelingsmigranten, sinds kort ook transmigranten, en straks (eigenlijk nu reeds) klimaatvluchtelingen. De landen van herkomst bepalen we niet meer zélf zoals dat met de gastarbeiders het geval was.

Het opvangbeleid zal dan ook op die nieuwe realiteit moeten afgestemd worden.  In plaats van “multiculturalisme” - het simpelweg aanvaarden van andere culturen - spreekt de schrijver liever over “interculturalisme” - het actief samenleven van diverse culturen, met als enige verbindende factor: respect voor mekaar, voor onze democratische waarden en voor de fundamentele mensenrechten.

Leman ziet daarbij een belangrijke rol weggelegd voor het middenveld, als katalysator en tegelijk als stapsteen tussen burger en overheid.

Dat laatste was ook zowat de boodschap van “het rapport dat niemand las”, en het is goed dat Johan Leman op het einde van dit essay de krijtlijnen ervan nog eens onder de aandacht brengt.

Misschien toch eens lezen.

 

Ria Sleurs