God is groot. Eten, bidden en beminnen met moslims.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Mounir Samuel
Uitgeverij: 
Jurgen Maas Amsterdam, 2018
ISBN: 
978 94 91921 46 9

Nadia, één van de gesprekspartners van Mounir Samuel, vertelt over de moeilijke situatie waarin zij zich bevindt als het gezicht van een talkshow waarin ze tafelgesprekken moet voeren die tegelijkertijd interessant zijn voor alle Nederlanders maar extra relevant voor moslims en migranten. Wat een quasi onmogelijke taak is. Een “identiteitenspagaat” noemt de schrijver het. “Je bent dus voortdurend twee dingen aan het doen die elkaar bijten. En dat is een ongelooflijk ingewikkeld dilemma.”

Nochtans is dit de situatie waarin Mounir zelf zich bijna voortdurend bevindt… Niet alleen is ook hij immigrant, de enige witte leerling in een niet-gereformeerde school: hij maakte daarenboven ook nog openbaar de transitie door van (knap) “Hollands aaibaar meisje tot ongewenste straatMarokkaan”, met snorretje en aangroeiend baardje dat van hem een moslim maakte in de ogen van “de” Nederlander – hij wordt dus een gekende “islamitisch gekleurde transgenderpersoon. Na een lange periode van moeilijkheden op familiaal, en seksueel gebied en in een liefdesrelatie, leert hij weer bidden. Maar alhoewel hij uit Egypte stamt, is hij toch Christen, studeert Islamitische Geschiedenis aan de Universiteit van Leiden en beweegt zich dus constant tussen de botsende werelden van seksen. Hij hoort “ergens” bij beide religieuze groepen maar ook weer niet en is altijd (een beetje) de buitenstaander. Het lijkt soms pijnlijk moeilijk dat pad te bewandelen van Christen/ twijfelend agnost en toch sympathie voelen voor de Nederlandse moslims. Hij (“zij”) wordt bekend als reporter en schrijver, maakt “vele reizen in het Midden-Oosten, overleefde schietpartijen“ en wordt een bekende Nederlander. 

De rode draad in dit boek is niet zijn gender-overstap, maar als hij besluit om (in opdracht van de Groene Amsterdammer) de ramadan mee te maken, samen met zijn islamitische vriendin, kan hij zoveel dagen telkens een artikel schrijven - gedeeltelijk over zijn persoonlijke ervaring met de ramadan: geheelonthouding gedurende de dag, niet eten, niet drinken, zelfs geen slokje water, geen seksuele betrekkingen of onreine gedachten, naar de moskee gaan voor het avondgebed, iedere dag een stuk van de koran lezen zodat je de hele koran gelezen hebt tegen het einde van de ramadan. Het verhaal van die vasten brengt toch duidelijk voor ogen dat het niet zomaar een kwestie is van wat “niet eten” gedurende de dag en dan veertig avonden overvloedig en gezellig feesten. Ook de schrijver had het vasten onderschat: ”De dagen zijn loodzwaar en tergend lang”, “je mag eigenlijk enkel lucht happen en kijken naar etende of drinkende mensen.”

Die artikels gaan veel meer over zijn ontmoetingen met moslims “van alle soort, gradatie, keuze, omstandigheden, overtuiging, geloof.” De verslagen zijn knap geschreven, zeer persoonlijk, intelligent en gevoelig, open en toch kritisch. De gesprekken zijn telkens merkwaardig openhartig en geven ons een soort dwingende inkijk in wat er bij moslims in Nederland. leeft (slechts heel even in Vlaanderen.) Die moét je gewoon lezen.

Maar ondertussen toch al enkele opvallende vaststellingen en “weetjes”.
Verontrustend is de verschuiving van de gewone naar de fundamentalistische islam. Vooral dan de derde generatie (post-9/11) die een stuk geloviger en conservatiever is dan de tweede. De erecultuur dwingt veel jongeren tot slaafse gehoorzaamheid aan hun familie: ze zijn bang om buiten het kader van hun eigen religie te denken en kunnen niet zichzelf zijn. Het internet is overgenomen door Salafisten en de jonge moslims googelen om hun godsdienst te leren kennen. Opvallend is het groeien van baarden, de taboe van cultuur en de preutsheid van de islamitische wereld, het verbod op make-up, mannen vooraan en vrouwen achteraan, het feit dat alle muziek haram is en dient afgezworen - zeker de vrouwelijke stem die erotiserend werkt -,… Er is een absoluut taboe op vrouwelijke gebedsleiders, alcoholgebruik wordt geassocieerd met erotiek. De directe en indirecte discriminatie bij het zoeken naar werk die moslims nu meemaken in Nederland, leidt tot een “demografische verzetsstrijd.”

Er zijn zoveel culturele verschillen die moeilijk te overbruggen lijken/blijven, zoals het politieke gewicht van de hoofddoek.
Er is niet “de” islam of één islam maar meerdere varianten van deze religie en de daarmee samenvallende gemeenschappen.
Mounir kent tientallen Marokkaanse Nederlanders “die op het randje van het ongeloof zweven” maar die de schijn ophouden uit angst, ongemak of opportunisme. Trouwens: de gemiddelde moslim in Nederland heeft geen idee wat hij gelooft, hij moet alleen weten hoe hij geloven moet en daarvoor zijn er 1000-en-één voorschriften. De islam mag dan wel de godsdienst van de vrede zijn, Mohammed voerde 16 oorlogen in 9 jaar tijd.Sushi is halal en enorm populair bij de jonge moslims.
Op “pidda” of afvalligheid staat in vele landen de doodstraf.

De koran is letterlijk het eeuwige woord van God, heilig en onfeilbaar, het waarom van het geloof, - en (zoals de charismatische imam Elforkani het uitdrukt): “De klank, de woorden zijn zo mooi, zo zoet en zo heilig dat het wel van God moet komen." Die woorden zijn onvertaalbaar (“zuur “voor niet-islamieten) wat dus garandeert dat je niet op de tegenstrijdigheden in de koran kan wijzen.

In zijn worsteling met de islamitische theologie stelt de schrijver vast dat hij bij de God van de koran de liefde mist, in contrast met “de onmetelijke liefde van Jezus Christus”. Wat meteen (voor mij) de enige vreemde klank is in dit boek, van een schrijver die verder consequent open maar lucide-kritisch is.

 

 

Viktor De Raeymaeker

 

Koop dit boek met (leden)korting op http://www.epo.be/HVV/

€ 15,95