Filosofie van geweld

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Bundel essays met bijdragen van Lode Lauwaert, Wim Weymans, Ignaas Devisch, Maarten Boudry, RuudWelten, Nicolas de Warren, Marc De Kesel, Paul Cliteur, Jens De Vleminck en Antoon Vandevelde. Coördinator Lode Lauwaert
Uitgeverij: 
Lode Lauwaert, auteurs en Polis, 2017
ISBN: 
978 94 6310 229 2. D/2017/13631/15; NUR 730

Dit boek bevat negen essays, waarin door de schrijvers uiteenlopende aspecten van het begrip “geweld” telkens op een andere, originele en soms verrassende wijze, worden uiteengezet.  Elke auteur geeft daarbij zijn persoonlijke visie rond geweld in de samenleving; menselijke interacties zijn meestal niet eenduidig en dus vatbaar voor verschillende interpretaties - vandaar de uiteenlopende onderwerpen en opvattingen. Alle auteurs beroepen zich onder andere op filosofen die hun licht laten schijnen op de diverse aangesneden thema’s.

Hierna een beknopt inhoudelijk overzicht.

In zijn inleiding brengt Lode Lauwaert op briljante wijze alle thema’s uit de erna komende essays samen.
Elke essayist gebruikt gemotiveerde argumenten en hanteert een stijl die hem eigen is.  De lezer zal ondervinden wat hem het meeste aanspreekt.
Zo definieert Maarten Boudry “zinvol geweld” met wat gepleegd wordt om rationele redenen!? Verder zouden betrouwbare geweldstatistieken aantonen dat onze wereld steeds minder gewelddadig en dus veiliger wordt. Boudry meent dat grootschalig georganiseerd geweld bijna altijd wordt aangedreven door ideologische waanbeelden. Hij stipt tevens aan dat het salafistische jihadisme, zijnde een stroming binnen de soefistische islam, vandaag de grootste voedingsbodem is voor gruwelijk geweld en genocide in de wereld.

Antoon Vandevelde heeft het over de vrije markt als oorlogstheater, maar hij nuanceert dat beeld wel en eindigt met: verliezers vernederen legt de basis voor een volgende oorlog.
Ignaas Devisch stelt dat het proces van islamisering begint met de vraag naar halalvoedsel en eindigt met genocide… Hij vervolgt met de noodzaak na te denken over de maatschappelijke fricties rond multiculturaliteit en de bedenkelijke rol die religie daarbij speelt.
Nicolas de Warren herhaalt dat de Grote Oorlog (WO I) werd aangekondigd als de laatste die nog mogelijk zou zijn! Hij rakelt onder meer trauma’s en herinneringen op aan de barbaarse daden van de Duitsers in 1914, die resoneerden in heel Europa.
Wim Weymans bespreekt het probleem van de vluchtelingen, want geweld is daarmee nauw verbonden. Tevens stelt hij de vraag: Waarom zijn we gevoeliger voor bepaalde vormen van geweld?
Paul Cliteur buigt zich over de grondslagen van theoretisch geweld. Hem treft in het bijzonder de irrationaliteit van geweld. De oorzaken ervan zijn vrijwel altijd religieus, maar regeringsleiders willen/durven daar niet over spreken. Zo wordt bijvoorbeeld om strategische redenen de religieuze dimensie van het jihadistische terrorisme ontkend. Immers, de overgrote meerderheid van de wereldbevolking is godsdienstig...  Cliteur wijst erop dat alle zogenaamde heilige boeken van de grote monotheïstische godsdiensten aansporingen en/of opdrachten bevatten om andersdenkenden te doden!
Het essay van Jens Vleminck gaat over recht en geweld. Hij maakt een adequate analyse van het heden in het perspectief van de geschiedenis en stelt daarbij onder andere vast dat economische crisissen van alle tijden zijn. Vleminck analyseert uitgebreid en op hoog begripsniveau, waarbij vaak herhaald wordt dat recht en geweld altijd samenhangen. Want recht wordt onder dwang (lees: geweld) opgelegd. Het recht zorgt voor kanalisering van geweld, maar staat voortdurend onder druk wegens veranderingen in de maatschappij. Verongelijkte minderheden incarneren immers een gewelddadig potentieel.
De bijdrage van Ruud Welten draagt de titel: ‘Als blikken konden doden’. Hier vindt de lezer een uitgediepte psychoanalyse terug van de blik via Jean-Paul Sartre en andere filosofen.
Voor Marc De Kesel heeft liefde dan weer een relatie met wreedheid, waarin ook geweld opnieuw een rol speelt. Zo verklaarden de Franse revolutionairen in 1789 al de leden van hun samenleving tot gelijke, vrije broeders. Het regime van de terreur dwong echter iedereen te doen alsof hij vrij was! Ook hier weer dwang en geweld voor wie durfde af te wijken…

Centraal in de veelkleurige essays staat de soms spanningsvolle verhouding tussen mens en maatschappij. Het boek is zeker interessant, maar de lectuur vergt best wat denkwerk. Maar iedere lezer vindt in de uitgave zeker wel iets van zijn gading terug.

 

Willy Raats