De dood is een zware klus

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Khaled Khalifa
Uitgeverij: 
De Geus & Oxfam Novib, 2017
ISBN: 
9789044539288

Khaled Khalifa is geboren in Syrië in 1964 en studeerde rechten in Aleppo. Naast romans schreef Khalifa ook televisie- en filmscenario’s.

Dit boekwerk, een roman genoemd, is een beklijvend relaas van een aartsmoeilijke busreis dwars doorheen het door oorlog verscheurde Syrië.  De rode draad in het boek is de reis van drie familieleden die het lijk van hun vader naar zijn geboortedorp terug moeten brengen. 

De problemen en obstakels die zij onderweg tegenkomen, zijn enorm.  Zij passeren sluipschutters, vele checkpoints met brutale en corrupte militairen, zowel van milities als die van het regime, administratieve verwikkelingen en ontelbare lijken die soms langs de weg achtergelaten zijn.
Gelukkig komen ze ook veel gastvrijheid en medemenselijkheid tegen.

Khalifa schildert een magistraal maar beangstigend beeld van de nu al jarenlang durende verschrikkelijke strijd tussen allerlei verschillende partijen, sekten en groepen met uiteenlopende en totaal tegenstrijdige belangen in Syrië.

De reis met het minibusje wordt breed uitgesponnen - met de kronkelige levensloop van de hoofdpersonages, aanverwanten en vrienden in het verleden en ten tijde van de beschreven feiten.  Al hun vreemde “zielenroerselen” worden gedetailleerd uitgespit.
Het is daarbij opvallend hoezeer de culturen van de diverse volkeren in het Midden-Oosten verschillen met deze in onze westerse wereld, ondanks het feit dat we allen mensen zijn met sterke en zwakke punten, met deugden en gebreken, met eigenaardigheden en tics, met verlangens en kwellingen, liefde en haat,… 
Tradities staan nog hoog in aanzien in de Levant.  De grote levensverschillen maken het voor ons westerlingen moeilijk om deze andere culturen te begrijpen.  Op dit punt wekken de lange uitweidingen van de schrijver dan ook gemengde gevoelens op.  De karakterschetsen van de hoofdpersonen kunnen erg verwarrend overkomen.  Zo wordt het leven van de vader Abd al-Latif en zijn twee huwelijken met de fijne kam uitgerafeld in al zijn voor ons - verrassende - elementen.

Het reisverhaal zélf omvat een zeer lange opeenvolging van de meest dramatische gebeurtenissen, die soms overdreven overkomen. Klaarblijkelijk heeft Khalifa één verzameling gemaakt van al het vreselijke dat in Syrië en omstreken werkelijk aan de gang is.
Zijn boek is, voor mij alleszins, nόg indringender dan de reportages van Rudi Vranckx en anderen die we via de televisie en andere media te zien krijgen.

Khalifa heeft het schrijven goed in de vingers, maar toch moet de westerse lezer zich wat inspannen om dit sterk werk van begin tot einde volledig door te nemen.

Uit dit boek blijkt overigens duidelijk dat de schrijver zélf een vrijdenker en een humanist is.

 

 

Willy Raats