De afvalligen

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Peter De Graeve
Uitgeverij: 
Polis, 2017
ISBN: 
978 94 6310 269 8

‘Met een lichte huivering komen de letters tot leven’, voorspelt Peter De Graeve op de eerste pagina van ‘De afvalligen’. En hij telt niet teleur.

Peter De Graeve (1959) studeerde filosofie aan de Universiteit Gent.  Daarna studeerde hij verder in Parijs bij Nietzsche-kenner Sarah Kofman, kreeg een studiebeurs voor een jaar aan de Universiteit Turijn onder leiding van Gianni Vattimo en maakte tenslotte zijn doctoraat af over Martin Heidegger aan de Universiteit Straatsburg.  Terug in België (1996) werd hij docent aan het Sint-Lucas Kunstinstituut en van 2004 tot 2008 gaf hij les aan de Universiteit Antwerpen.  Vanaf 2008 leidde hij vervolgens de Faculteit Architectuur en Kunsten van de KULeuven.

Met ‘De afvalligen’ componeert Peter De Graeve een op de lezer inhakkende existentialistische, filosofische roman.  De auteur is in dit verhaal de ik-figuur. In het verhaal zijn de bredere en diepere uiteenzettingen van zijn filosofie verpakt.  De Graeve noemt ze de ‘’alibi’s van de creatie’, en zo wordt dit boek dan een alibiografie.

De auteur maakt zijn verhaal vol in twee grote delen, die hij met ‘Het pad omhoog’ en ‘Het pad omlaag’ betitelt.  De breuklijn tussen beide is het overlijden van zijn moeder.  Tenslotte zal hij in een derde deel - ‘Een en hetzelfde’ - zijn filosofieles besluiten met: ‘De mens is verantwoordelijk voor zijn eigen duisternis’.

In het boek beseft een filosofiestudent tijdens een nacht zonder slaap dat zijn bestaan zinloos is.  Hij maakt een ontdekkingstocht langs persoonlijke tegenslagen en mislukkingen van de liefde.  Om zijn leven onder controle te krijgen, verzint hij discussies met lang overleden filosofen.  Op die manier slaagt hij erin de duisternis te verjagen.

De Graeve wisselt in dit boek luchtige en diepzinnige delen af.  Elke lezer zal er daarom voldoende stof tot nadenken in vinden. 
In langere stukken tekst ontwikkelt hij zijn filosofische ideeën.  Zo werd dit een roman over thema’s als liefde, twijfel, afscheid nemen, rouw, kunst en democratie. 

Niet onbelangrijk en zeer realistisch gebracht, is de kritiek van de auteur over de invloed van zichzelf ophemelende onderwijsmanagers.  Vooral de figuren van de filosofen Rousseau en Plato worden hier gebruikt.
In zijn verantwoording geeft hij de lezer niettemin een opdracht om op zoek te gaan naar zijn onvermelde bronnen.  Wie hierop ingaat, heeft er een serieuze kluif aan.

‘De afvalligen’ is geen gemakkelijke roman, je moet van de aanpak houden en de schrijver welwillend willen volgen in zijn overpeinzingen.  Het geeft het boek een duidelijke meerwaarde als je de filosofen en de situaties die de schrijver gebruikt, weet te plaatsen en te kaderen.
‘De afvalligen’ is een roman die flaneert langs gebaande paden van vertwijfeling en kostbare, innige overpeinzingen, doch met een harde conclusie.  Toch rest er ook nog hoop met de allerlaatste woorden van het verhaal: ‘Kom, Licht’.

 

Paul Van Aelst