Adela en Helena

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Korte verhalenKorte verhalen
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Kris Van Steenberge
Uitgeverij: 
Uitgeverij Vrijdag, 2017
ISBN: 
978 94 6001 6165

Dit boekje is het script voor een toneelstuk en bestaat uit drie monologen die soms elkaar kruisen en met elkaar in gesprek gaan, zonder nochtans hun eigen innerlijke, denkende monoloog op te geven.
Het toeval heeft drie vrouwen samengebracht in een park in Antwerpen. Uit wat twee van hen aan elkaar zeggen, kan de derde vrouw opmaken dat hun levens toch wel sterke parallellen gekend hebben met elkaar en met het hare. Voor Helena en Klavdia is dat vanzelfsprekend, want zij zijn moeder en dochter.
Helena luistert naar haar moeder die uit Archangels komt en het over haar verleden heeft, stelt vragen en wordt toenemend kritisch en schamper als blijkt dat deze – zo lijkt het haar toch - eerder lichtzinnig met haar leven omsprong. Zo trok ze met een man mee (Willy Schröder) die de kost verdiende door met een projector rond te reizen en overal filmpjes te vertonen. Ze begon met hem samen te leven, rond te reizen en ze kregen kinderen, alhoewel hij getrouwd was en al ergens een familie had.

Ze is vooral scherp als er telkens weer een kind bijkomt - waarvan zij er nochtans zelf eentje is - zelfs als ze naar een werkkamp aan de rand van Siberië verbannen worden waar het uiterst koud is, waar ze honger lijden, onder de vlooien zitten en waar moeder uiteindelijk weer eens toegeeft en met de vriend van “haar man” Willy wegtrekt….

Helena zelf trekt op haar achttiende naar Breda, waar ze als dienstmeisje gaat werken. Ze wordt verliefd op een zachte, terughoudende, zwijgzame huzaar met paard.

De derde vrouw, Adela, is Joodse, groeide op in Miechow (Polen) en als de broer van haar vader, Benno, die in diamanten doet in Antwerpen, voorstelt haar als 13-jarige mee te nemen om te komen werken in zijn atelier in Antwerpen, stemt haar vader aarzelend toe want ook zijn gezin is talrijk en arm. Daar leert ze Jaques kennen die jazz-dirigent is en platen produceert.

De levensloop van de drie vrouwen en de eerder afwezige mannen, speelt zich af in de jaren van het groeiende communisme, Hitler en de Nazi’s, de oorlog. Drie verhalen dus, afwisselend verteld, doorkruist en aangevuld met bedenkingen, opmerkingen en innerlijke gedachten van elk van de vrouwen - een werkwijze die aan de eerder harde, troosteloze, eentonig vertelde verhalen volume, wat kleur, afwisseling en vertelling verschaft.

Kris Van Steenberge heeft zich voor dit toneelstuk gebaseerd op wat de bekende (“Ikonische”) platenbazen en muziekuitgevers wisten te vertellen over de levens van hun moeders. Een toneelstuk dat zich afspeelt in één van de meest duistere periodes van de Europese geschiedenis, waarin oorlog, deportatie, gevangenis, vluchten, haat, onderdrukking, verdoezelen, bominslagen, oorlogskampen, het toedekken van de werkelijkheid, twijfel en wanhoop samengaan met de noodzaak geschapen door de omstandigheden, waarin “heimwee en liefde strijden” en er geen plaats is voor vrolijkheid, humor of blijdschap en waarin de drie vrouwenlevens totaal in functie staan van hun mannen.

Gelukkig weet de schrijver het grijze en immer egaal trieste te verheffen door er de poëzie van de innerlijke beleving doorheen te weven. Enkele voorbeelden: “De lente stort zich op het land er is nog te weinig lente in mijn leven.” “Als je een kind bent, staat je hele wereld nog met krijt op een pleintje getekend.” “Nagels mooi geknipt ronde boogjes die zich om zijn leven vouwen. “Het is gek hoe angst en avontuur als twee dwazen met elkaar kunnen staan dansen in hetzelfde hart.” “In Duisburg kleeft de armoede tegen de gevels.”

Drie verhalen over migranten en vluchtelingen met een toegevoegde waarde in een tijd waarin men dergelijke mensen bij voorkeur “illegalen” noemt.

V De Raeymaeker